Dom z własną treścią. Dlaczego domowa biblioteka znów staje się sercem mieszkania?

Czy książka naprawdę musi pasować do kanapy? Domowa biblioteka stawia to pytanie wyjątkowo celnie. Urządzamy mieszkanie, wybieramy paletę kolorów, drewno, tkaniny i meble, a później próbujemy wprowadzić do tej idealnie skomponowanej przestrzeni rzeczy, które zbieraliśmy przez lata. Tyle że życie rzadko trzyma się moodboardu.

Książki tym bardziej. Album kupiony na wystawie jest większy od powieści znalezionej w antykwariacie. Reportaż ma jaskrawy grzbiet, stary tomik poezji wyblakłą okładkę, a książki z dedykacją nie wyrzuca się tylko dlatego, że „nie pasuje do wnętrza”. I może właśnie o to chodzi. Architektura domu nie musi dyscyplinować naszej historii. Może zostawić dla niej miejsce.

Jednym z jej stałych elementów może być listwa przysufitowa A50 Rimbo⁠, która pozostaje częścią architektury pokoju, podczas gdy jego zawartość zmienia się razem z mieszkańcami.

Spis treści

1. Domowa biblioteka to architektura dla kolekcji, której jeszcze nie znasz
2. Księgozbiór nie powstaje podczas jednych zakupów
3. Stała rama dla rzeczy, które ciągle się zmieniają
4. Kiedy książka staje się dekoracją
5. Dom nie musi wyglądać na skończony
6. Najciekawsze wnętrza mają własną treść

Domowa biblioteka to architektura dla kolekcji, której jeszcze nie znasz

Jest coś przewrotnego w projektowaniu miejsca na książki. Możemy zmierzyć ścianę i zaplanować regał, ale nie wiemy, co będzie stało na nim za pięć czy dziesięć lat.

Domowa biblioteka jest więc projektem z wpisaną niewiadomą. Powinna pomieścić nie tylko to, co mamy dzisiaj, lecz także zainteresowania, których jeszcze nie odkryliśmy. Kolejne powieści, katalogi z wystaw, przewodniki przywiezione z podróży i książki podarowane przez ludzi, których być może jeszcze nie znamy.

To odwraca popularny sposób myślenia o aranżacji. Nie projektujemy perfekcyjnego obrazu, który później należy chronić przed zmianą. Projektujemy ramę, którą życie będzie stopniowo wypełniało.

Księgozbiór nie powstaje podczas jednych zakupów

Prawdziwa kolekcja książek jest wizualnie nieposłuszna. I całe szczęście.

Różne wysokości, szerokości, typografia, papier i kolory tworzą układ, którego nikt wcześniej nie zaprojektował. Na jednej półce mogą spotkać się Taschen, kieszonkowe wydanie sprzed dwudziestu lat i książka kucharska z poplamioną stroną przy ulubionym przepisie.

Polskie magazyny wnętrzarskie pokazują domową bibliotekę właśnie jako element wpisywany w architekturę mieszkania, a nie wyłącznie osobny mebel. WhiteMAD prezentował choćby realizację, w której zabudowa biblioteczna została zaprojektowana wokół okna wraz z miejscem do siedzenia.  Więcej podobnych realizacji można zobaczyć w materiale WhiteMAD o bibliotekach wpisanych w przestrzeń domu⁠.

Najciekawsze jest jednak to, co dzieje się później. Architekt może zaprojektować półki. Nie zaprojektuje biografii ich właściciela.

Stała rama dla rzeczy, które ciągle się zmieniają

W takim wnętrzu potrzebne są elementy, które nie konkurują z kolekcją. Regały zapełniają się, pojedyncze książki zmieniają miejsca, dochodzą nowe przedmioty, a przestrzeń nabiera kolejnych warstw.

Tu pojawia się listwa przysufitowa A50. Nie jako główna atrakcja pokoju, lecz jako jego architektoniczna interpunkcja. Biała linia prowadzona na styku ściany i sufitu pozostaje stała, gdy wszystko poniżej powoli się zmienia. Sama A50 jest modelem 50 × 50 mm oferowanym przez Rimbo w kategorii listew przysufitowych. 

To interesujący kontrast. Architektura może być spokojna właśnie po to, żeby rzeczy osobiste nie musiały takie być. Domowa biblioteka nie potrzebuje konkurencji o uwagę. Sama z czasem staje się jednym z najbardziej charakterystycznych elementów pokoju.

Kiedy książka staje się dekoracją

Internet nauczył nas również przedziwnej rzeczy: książka zaczęła czasem pełnić rolę próbki koloru.

Pojawiły się księgozbiory układane według barw grzbietów, starannie wybrane stosiki na stolikach i tomy kupowane przede wszystkim dlatego, że dobrze wyglądają. Nie ma w tym nic złego, dopóki pamiętamy, że książka może być czymś znacznie ciekawszym niż rekwizyt.

Prawdziwy księgozbiór nie musi być chromatycznie posłuszny. Jego spójność bierze się z innego miejsca: wszystkie te przypadkowo wyglądające przedmioty wybrał jeden człowiek albo jedna rodzina.

Dlatego domowa biblioteka potrafi powiedzieć o mieszkańcu więcej niż perfekcyjnie dobrany zestaw dodatków. Pokazuje fascynacje, okresy intensywnego zainteresowania jednym tematem, podróże, prezenty, powroty do dawnych autorów. Jest czymś pomiędzy kolekcją a autobiografią pisaną cudzymi tytułami.

Dom nie musi wyglądać na skończony

W projektowaniu wnętrz łatwo ulec potrzebie postawienia ostatniej kropki. Remont się kończy, przyjeżdżają meble, wieszamy lampy i oczekujemy momentu, w którym mieszkanie będzie „gotowe”.

Tylko że dobry dom chyba nigdy naprawdę nie jest gotowy.

Pojawia się nowa ceramika przywieziona z wyjazdu. Obraz zmienia ścianę. Domowa biblioteka zajmuje kolejną półkę. To nie są błędy w pierwotnym projekcie, lecz dowody, że przestrzeń nadal należy do człowieka, a nie do wizualizacji.

Stałe elementy architektoniczne mogą wtedy robić coś bardzo prostego: tworzyć ramę. Ściany, sufit, zabudowa i dyskretne linie wykończenia pozostają spokojnym tłem dla rzeczy, które przychodzą później.

Najciekawsze wnętrza mają własną treść

Być może dlatego pytanie, czy książka pasuje do kanapy, jest od początku źle postawione.

Kanapę można wymienić. Ścianę przemalować. Książka z dedykacją od bliskiej osoby może zostać z nami przez kilka kolejnych mieszkań.

Domowa biblioteka nie musi więc być idealną kompozycją. Może być miejscem, któremu świadomie pozwalamy rosnąć. Architektura nie ma jej kontrolować, lecz zapewnić wystarczająco dobrą ramę, aby zmiana wyglądała w niej naturalnie.

Wtedy biała listwa przy suficie, regał i spokojna płaszczyzna ściany należą do jednej warstwy, a książki do drugiej. Pierwsza daje przestrzeni strukturę. Druga nadaje jej treść.

I może właśnie na tym polega najbardziej osobisty luksus we wnętrzu: nie na domu, w którym wszystko do siebie pasuje, ale na takim, w którym jest miejsce na rzeczy, których jeszcze nie zdążyliśmy pokochać.

Pozostałe elementy, które mogą tworzyć spokojną architektoniczną bazę dla zmieniającego się wnętrza, znajdują się w sklepie Rimbo⁠.